حمایت های حیاتی پایه

 

دستگاه هاي عصبي مركزي، قلب و تنفس در ارتباط تنگاتنگي با يكديگر قرار دارند و آسيب اوليه به يكي از آنها مي تواند باعث اختلال عملكرد دو دستگاه ديگر شود كه در اين موارد بايد اقدام به عمليات CPR نمود. احياء قلبي-ريوي (CPR) مجموعه اي از فعاليت هاي حفظ حيات است كه باعث بهبود شانس بقا به دنبال ايست قلبي مي شود. با وجود پيشرفت هاي مهم در زمينه پيشگيري از اختلالات قلبي، ايست قلبي ناگهاني همچنان به عنوان يكي از مهمترين عوامل تهديد كننده سلامت انسانهاست و باعث مرگ بسياري از افراد در نقاط مختلف جهان مي شود.

بنابراين انجام عمليات احيا (CPR) در تمام مصدوماني كه دچار ايست قلبي شده اند از اهميت حياتي برخوردار است، در واقع CPR شانس بقاء مصدوم را با فراهم كردن خونرساني به قلب و مغز فراهم مي كند. ايست قلبي ناگهاني ممكن است علل مختلف قلبي و يا غير قلبي داشته باشد: ايست قلبي در بالغين اغلب به دنبال يك مشكل قلبي اوليه ايجاد ميشود با اين حال علل ديگري مثل تروما، مسموميت، غرق شدگي و برق گرفتگي نيز مي تواند در نهايت باعث ايست قلبي در بالغين شود. در كودكان و شيرخواران علت ايست قلبي اغلب در نتيجه خفگي، مسموميت و تروما اتفاق ميافتد. هر چند ممكن است علل قلبي مثل بيماري هاي قلبي مادرزادي و سندرم مرگ ناگهاني نوزادان نيز باعث آن شود. چند ثانيه پس از ايست قلبي ـ تنفسي آسيب به سلول هاي مغزي شروع مي شود و نبود اكسيژن پس از 6-4 دقيقه سلول هاي مغز را دچار آسيب برگشت ناپذير و مرگ مي كند. بنابراين در اين مصدومين براي به حداقل رساندن آسيب هاي مغزي، انجام CPR در 4 تا 6 دقيقه اول پس از ايست قلبي ـ تنفسي از اهميت حياتي برخوردار است و به همين دليل به اين زمان، زمان طلايي1 گفته مي شود.

فراموش نكنيد
در مصدومي كه احتمال ميدهيد به مدت طولاني دچار وقفه قلبي ـ تنفسي بوده است، انجام CPR ضروري است، مگر اينكه يك پزشك مرگ او را تأئيد كند.

ـ مراحل احياي قلبي – ريوي ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

در برخورد با هر مصدومي ابتدا از ايمن بودن صحنه حادثه اطمينان حاصل كنيد. سپس بايد مطمئن شويد كه مصدوم واقعا غير پاسخگو است. بدين منظور او را بلند صدا كنيد و به شانه- هايش ضربه بزنيد. اگر عكس العملي مشاهده نشد (مصدوم غير پاسخگو است) بلافاصله تنفس مصدوم را كنترل كنيد. براي اين كه بفهميد مصدوم نفس ميكشد يا نه، گوش خود را به دهان او نزديك و در همان حال به سينه و شكم او نگاه كنيد. (شكل1-3) اگر مصدوم نفس نميكشد يا تنفس غير مؤثر(Gasping) دارد بايد به ايست قلبي در مصدوم شك كنيد و با صداي بلند كمك بخواهيد و در صورت امكان با سيستم فوريت پزشكي (115) تماس بگيريد و به سرعت مراحل زير را دنبال كنيد:

1C گردش خون: گردش خون كافي را در رگ ها برقرار نماييد.

2A راه هوايي: راه هوايي را باز كنيد.

3B تنفس: تنفس كافي را برقرار كنيد.

شكل 1-3 بررسي وضعيت تنفس

فراموش نكنيد
كنترل نبض براي امدادگران غير حرف هاي ضرورت ندارد و عدم وجود تنفس مبناي تشخيص ايست قلبي بوده و بايد بلافاصله فشردن قفسه سينه را شروع كنيد. ولي امدادگران حرف هاي مي توانند براي اطمينان از كار قلب، نبض كاروتيد را به مدت 10 ثانيه بررسي كرده و در صورت عدم احساس نبض، فشردن قفسه سينه را با سرعت و با قدرت انجام دهند.

شرح مراحل مختلفCAB به قرار زير است:

فشردن قفسه سينه(مرحله C)

هدف از فشردن قفسه سينه، به جريان انداختن خون در عروق خوني است. براي انجام يك كمپرس قلبي موفق، بايد نحوه قرارگيري مصدوم، محل اعمال فشار، و نحوه اعمال فشار درست باشد.

1ـ نحوه قرارگيري مصدوم:

جهت فشردن قفسه سينه به صورت مؤثر و صحيح، مصدوم را بايد به پشت بخوابانيد. فشردن قفسه سينه در مصدومي كه به حالت نشسته يا سرش بالاتر از سطح بدن قرار گرفته، بي فايده ميباشد چون در اين حالت خون به مغز نمي رسد.

دقت كنيد كه سطح زير مصدوم سفت و محكم بوده و حالت ارتجاعي و فنري نداشته باشد.

 2ـ محل اعمال فشار:

براي قرار دادن دستتان در موقعيت صحيح:

الف) كنار سينه مصدوم زانو بزنيد.

ب) لباس او را از روي قفسه سينه كنار بزنيد، در غير اين صورت در تعيين محل فشار ممكن است اشتباه كنيد.

ج) محل صحيح اعمال فشار ، قسمت مياني استخوان جناغ مي باشد براي يافتن اين محل، نقطة مياني بين دو نيپل را مشخص كرده و برجستگي كف دست را در آن نقطه قرار دهيد (شكل 2ـ3). برجستگي كف دست بايد در جهت محور عمودي جناغ باشد تا احتمال آسيب به دنده ها به حداقل برسد. سپس برجستگي كف دست ديگرتان را روي دست اول به يكي از دو صورت زير قرار دهيد:

ـ يا دستها را به حالت ضربدري روي هم بگذاريد.

ـ يا انگشتهاي دو دست را در هم قلاب كنيد. (شكل 2ـ3)

شكل 2-3 تكنيك صحيح پيدا نمودن محل كمپرس قلبي

فراموش نكنيد
مراقب باشيد انگشتانتان در تماس با قفسه سينه نباشد. چون اين كار باعث وارد آمدن نيرو به دنده ها و شكستگي يا دررفتگي آنها (از محل اتصال به جناغ)مي شود.

3ـ روش اعمال فشار:

همان طور كه كنار قفسه سينه مصدوم زانو زده ايد كاملا به مصدوم نزديك شويد و بازوان خود را كاملاً راست نگه داريد (آرنج ها خم نشوند) و آنها را كاملاً بر بدن مصدوم عمود كنيد، به طوري كه شانه هاي شما بالاي جناغ سينه قرار بگيرد. بدين ترتيب نيروي شما مستقيماً به طرف پايين وارد مي شود. علاوه بر آن به علت كمك گرفتن از نيروي وزنتان، ديرتر خسته خواهيد شد (شكل 3-3). به اين ترتيب قفسه سينه را در بالغين حداقل 5 سانتيمتر (در فرد بالغ با جثه متوسط) به سمت پايين جابجا كنيد. سپس فشار را كاملاً متوقف كنيد و اجازه بدهيد قفسه سينه به حالت اول بازگردد اما دست ها را از روي قفسه سينه برنداريد و اين عمل را تكرار كنيد. سرعت صحيح حداقل 100 بار و حداكثر 120 بار در دقيقه است. دقت كنيد: حركات فوق بايد نرم و مداوم باشند. از حركات ناگهاني و خشن اجتناب كنيد.

شكل 3-3 نحوه اعمال فشار در كمپرس قلبي

باز كردن راههاي هوايي( مرحله A)

چنانچه بخواهيد به مصدوم تنفس مصنوعي بدهيد لازم است از باز بودن راه هوايي او اطمينان حاصل كنيد. راه هاي هوايي، ريه ها را با فضاي خارج مرتبط مي كنند و انسداد آنها پس از 1 تا 2 دقيقه منجر به بيهوشي خواهد شد. در صورت انسداد كامل مجاري هوايي، صداي تنفس به گوش نمي رسد، اما در انسداد ناقص به علت عبور هوا از مجاري تنگ شده ممكن است صداي خرخر، غلغل مايع يا سوت به گوش برسد. همچنين در هريك از دو حالت فوق صورت و لب هاي مصدوم كبود ميشود (سيانوز). مجاري هوايي مي تواند به هريك از علل زير تنگ يا مسدود شود:

1ـ به عقب برگشتن زبان و قرار گرفتن آن در برابر گلو (شايعترين علت).

2ـ اجسام خارجي مانند ترشحات، استفراغ، خون، غذا، دندان شكسته يا مصنوعي.

3ـ آسيب به مجاري هوايي، كه باعث تورم مجرا يا انقباض عضلات آن مي شود. عفونت ها و واكنش هاي حساسيتي نيز مي تواند به همين ترتيب مجاري هوايي را مسدود كنند.

4ـ خم شدن سر به جلو مي تواند به طور نسبي راه هوايي را تنگ كند.

بازكردن‌راه هاي ‌هوايي‌ به ‌روش ‌زير ‌انجام‌ مي گيرد:

براي بازكردن راه هوايي، يك دست را روي پيشاني مصدوم قرار داده و انگشتان دست ديگر را زير قسمت استخواني فك تحتاني، نزديك چانة مصدوم بگذاريد. پيشاني را به سمت عقب هُل داده و چانه را به سمت جلو و بالا بكشيد به طوري كه چانه با سطح زمين در راستاي محور عمود قرار گيرد. هنگام انجام اين تكنيك دقت كنيد كه اقدام شما منجر به بسته شدن دهان مصدوم نگردد. اين روش براي باز نگه داشتن راه هوايي تكنيك سر عقب، چانه بالا ناميده ميشود. (شكل 4ـ3).

شكل 4-3 تكنيك بازكردن راه هوايي

پاك‌كردن‌ راه هاي‌ هوايي ‌

در صورت مشاهده جسم خارجي به سرعت دهان و گلو را پاك كنيد. بدين منظور سر مصدوم را به يك سو بچرخانيد (فقط اگر به سالم بودن مهره هاي گردني اطمينان داريد) سپس در صورت به همراه داشتن گاز يا پارچه تميز آن را دور انگشت سبابه و مياني پيچيده و انگشتان را خم كنيد و پس از آن، از يك گوشه دهان وارد كرده و به حالت جارويي اجسام خارجي و يا ترشحات را از سمت ديگر دهان تخليه كنيد. هرگونه جسم خارجي جامد يا مايع را كه ديده يا حس مي شود، به سرعت خارج كنيد. سپس مصدوم را به حالت قبل برگردانده و راه هوايي را مجدداً باز كنيد.

برقراري تنفس كافي با تنفس مصنوعي(مرحله B)

باز كردن راه تنفس الزاما به معناي برقراري عملكرد تنفس نيست بنابراين پس از وضعيت دادن به سروگردن مصدوم و پاك كردن مجاري تنفس، تنفس مصنوعي را شروع كرده و 2 بار تنفس بدهيد. در تنفس مصنوعي، امدادگر هواي بازدمي خود را وارد ريه هاي مصدوم مي كند (هواي بازدمي انسان حدود 16% اكسيژن دارد) و پس از قطع اين عمل، مصدوم خود عمل بازدم را انجام مي دهد. (زيرا قفسه سينه و ريه ها به علت خاصيت ارتجاعي خود به حالت اول برميگردند) تنفس مصنوعي مي تواند به چهار روش انجام گيرد: تنفس دهان به دهان، تنفس دهان به بيني، تنفس دهان به دهان و بيني، تنفس با ابزارهاي تنفس مصنوعي.

تنفس‌‌دهان‌‌به‌‌دهان

انجام اين روش در مصدومي كه نفس نمي كشد و يا تنفس هاي غير مؤثر دارد، از اولويت اول برخوردار است. روش كار به اين ترتيب است:

1ـ اشياء روي صورت يا گردن (مثل كراوات) را برداريد، راه تنفسي را به ترتيبي كه گفته شد، باز كنيد و اشياء خارجي درون دهان و گلو را خارج كنيد.

2ـ با انگشتان دستي كه روي پيشاني مصدوم قرار دارد، پره هاي بيني او را فشار دهيد تا بسته شود.

3ـ لب هاي خود را اطراف دهان مصدوم قرار دهيد به طوري كه تمام دهان او را بپوشاند. درهمان حال كه از گوشه چشم به قفسه سينه او نگاه مي كنيد، به آهستگي در طول يك ثانيه در ريه هاي او بدميد تا بالا آمدن قفسه سينه مشاهده شود. (شكل 5-3)

4ـ دميدن را متوقف كنيد، و دهانتان را از مصدوم دور و بيني او را رها كنيد تا هوا از ريه هايش خارج شود. سپس براي نوبت بعدي تنفس مصنوعي آماده باشيد. مراحل فوق را تكرار كنيد.

شكل 5-3 تنفس دهان به دهان

 

اگر هنگام تنفس دادن قفسه سينه مصدوم بالا نيايد مي تواند به علل زير باشد:

الف) ممكن است راه هوايي كاملا باز نشده باشد. موقعيت سر و چانه را دوباره تنظيم كنيد و تنفس مصنوعي را دوباره شروع كنيد. دقت كنيد تنفس شما از قدرت كافي برخوردار باشد.

ب) اگر باز هم قفسه سينه بالا نيامد، احتمالا راه هوايي توسط يك جسم خارجي كاملا مسدود شده و بايد اقدامات مربوط به خارج كردن جسم خارجي در راه تنفسي را انجام دهيد.

در موارد زير تنفس دهان به دهان نبايد انجام شود:

1ـ آغشته بودن اطراف دهان مصدوم به سم.

2ـ وجود پارگي عميق يا زخم روي صورت و اطراف دهان مصدوم يا در موارد شكستگي هاي فك تحتاني.

3ـ انقباض شديد عضلات فك. چون باز كردن دهان در اين حالت دچار اشكال است.

4ـ در هر حالتي كه نتوانيد دهان مصدوم را كاملا پوشش دهيد. به عنوان مثال در افراد مسن به علت نداشتن دندان، دهان شكل خود را از دست مي دهد و اين مشكل پيش مي آيد، در اين موارد از تنفس مصنوعي دهان به بيني استفاده كنيد.

تنفس‌‌دهان‌‌به‌‌بيني‌

پس از باز كردن راه هوايي، مراحل زير را انجام دهيد:

1ـ با انگشت شست دستي كه روي چانه قرار دارد، لب هاي مصدوم را به هم فشار دهيد تا دهانش بسته شود. دست ديگر را روي پيشاني او نگه داريد.

2ـ دهانتان را دور بيني او قرار بدهيد و بدميد تا قفسه سينه بالا بيايد.

3ـ سپس دهانتان را از بيني مصدوم جدا كنيد و دهان او را باز كنيد تا هوا از طريق دهان و بيني او خارج شود.

تنفس ‌‌دهان‌‌ به ‌‌دهان ‌‌و‌ بيني‌

اين تنفس مخصوص شيرخواران زير يكسال است. در اين حالت ضمن رعايت اقدامات به روش قبل دهان امدادگر بايد دهان و بيني مصدوم را كاملا در برگيرد.

تنفس ‌با ‌ابزارهاي ‌تنفس‌ مصنوعي

تنفس مصنوعي را ميتوان با استفاده از ابزارهاي تنفس دهان به ماسك يا از روي يك پوشش محافظتي برقرار نمود. ابزارهاي تنفس دهان به ماسك يا تنفس از روي پوشش محافظتي از قرار دادن دهان به طور مستقيم بر دهان مصدوم جلوگيري مي كنند و خطر سرايت بيماري هاي منتقله را به حداقل ميرساند. در صورت عدم وجود ابزارهاي لازم براي تنفس مصنوعي، بايد با يك وسيله مناسب روي دهان مصدوم پوشانده شود تا شانس انتقال بيماري كاهش يابد.

تنفس مصنوعي دهان به ماسك

ابزارهاي تنفس مصنوعي دهان به ماسك از تماس مستقيم بين شما و مصدوم جلوگيري نموده و خطر انتقال بيماري هاي عفوني را كاهش مي دهد. براي انجام تنفس مصنوعي با استفاده از ابزارهاي تهويه دهان به ماسك اين مراحل را دنبال كنيد:

1ـ در كنار سر مصدوم قرار بگيريد.

2ـ ماسك را روي بيني و دهان مصدوم بگذاريد. مطمئن شويد كه بريدگي ماسك روي بيني بيمار قرار گيرد نهروي چانة او.

3ـ ماسك و فك بيمار را با دست بگيريد. براي محكم نگه داشتن ماسك بر روي چهره، از انگشت شست و اشاره استفاده كنيد. سه انگشت ديگر دست را زير فك مصدوم قلاب كنيد و براي صاف نمودن ماسك روي چهره مصدوم، فك را بالا بكشيد (شكل 6ـ3)

4ـ براي بازكردن راه هوايي مصدوم از تكنيك سر عقب، چانه بالا استفاده كنيد.

5ـ به مدت يك ثانيه به آرامي درون قطعه دهاني نفس بدهيد تا قفسه سينه مصدوم بالا بيايد.

شكل 6-3 تنفس دهان به ماسك

انجامCPR توسط يك امدادگر

در صورت برخورد با مصدومي كه غير پاسخگو است، تنفس ندارد و يا تنفس هاي غيرمؤثر دارد بلافاصله فشار قفسه سينه را شروع كنيد. براي اينكار ابتدا 30 بار فشار قفسه سينه را در فاصله 20-18 ثانيه انجام دهيد سپس راه هوايي را باز كرده و 2 بار تنفس مصنوعي بدهيد. سيكل فوق را (30 بار فشار قفسه سينه و 2 بار تنفس مصنوعي) 5 بار انجام دهيد. اين كار بايد حدود 2 دقيقه طول بكشد سپس علائم برگشت مصدوم را بررسي كنيد. اگر علائم برگشت مصدوم مشاهده نشد. عمليات CPR را ادامه دهيد.

فراموش نكنيد
به خاطر داشته باشيد كه هرگزCPR را بيش از 5 ثانيه متوقف نكنيد.

خلاصه عملياتCPR توسط يك امدادگر

به ترتيب زير است:

1. مطمئن شويد مصدوم غير پاسخگو است.

2. از عدم وجود تنفس يا تنفس غير مؤثر در مصدوم اطمينان حاصل كنيد.

3. درخواست كمك كنيد و يا با 115 تماس حاصل نماييد.

4. در صورت عدم وجود تنفس يا تنفس غير مؤثر، 30 بار فشار قفسه سينه را انجام دهيد (C).

5. راه هوايي را باز كنيد (A).

6. 2 بار تنفس مصنوعي دهيد(B).

7. اين سيكل را به صورت 30 بار كمپرس قلبي و دوبار تنفس مصنوعي به مدت 2 دقيقه (5 سيكل) ادامه

دهيد.
8. بعد از انجام هر 5 سيكل CPR، مصدوم را بررسي كنيد. به محض مشاهده علائم برگشت، مصدوم را در وضعيت بهبود قرار دهيد.

9. در صورت عدم مشاهده علائم برگشت مصدوم، CPR را تا رسيدن نيروهاي متخصص ادامه دهيد.

فراموش نكنيد
اگر مصدوم بزرگسالي دچار ايست قلبي ناگهاني و شاهد شده است بايد عمليات CPR را تنها با فشردن قفسه سينه با سرعت 100 بار در دقيقه و بدون انجام تنفس مصنوعي تا رسيدن نيروهاي امدادي و اورژانس انجام دهيد. پس از انجام 10 دقيقه فشار قفسه سينه ، در صورت عدم بازگشت مصدوم، فشار قفسه سينه را به همراه تنفس مصنوعي(با نسبت 30 به 2) ادامه دهيد.

انجامCPR توسط دو امدادگر

در صورتي كه دو امدادگر در صحنه حادثه حضور داشته باشند، يكي از آنها مسئول انجام فشار قفسه سينه و ديگري مسئول باز نگه داشتن «راه هوايي» و انجام تنفس مصنوعي مي باشد. بدين ترتيب، عمليات CPR بدون انقطاع و با كارآيي بيشتري صورت مي گيرد و خستگي امدادگرها نيز كمتر است. همچنين در صورت طولاني شدن CPR ، دو امدادگر مي توانند جايشان را با يكديگر عوض كنند. مراحل كار با حالت قبل كمي متفاوت است. به اين صورت كه:

1 ـ دو امدادگر در طرفين مصدوم زانو ميزنند. امدادگر اول (مسئول فشار قفسه سينه) كنار قفسه سينه مصدوم و امدادگر دوم (مسئول تنفس مصنوعي) كنار سر مصدوم قرار ميگيرد.

2ـ امدادگر اول با صدا زدن و ضربه زدن به شانه هاي مصدوم از عدم پاسخگويي و فقدان تنفس او اطمينان حاصل مي كند و بلافاصله 30 بار فشار قفسه سينه را انجام مي دهد.

3ـ امدادگر دوم راه هوايي را باز كرده و سپس 2 بار تنفس مصنوعي مي دهد.

4ـ امدادگر اول بدون وقفه 30 بار فشار قفسه سينه را انجام مي دهد و پس از آن امدادگر دوم نيز بدون وقفه 2 بار تنفس مصنوعي مي دهد و اين سيكل (30 بار فشار قفسه سينه و 2 بار تنفس) به مدت 2 دقيقه ادامه مي يابد. (شكل 7-3)

5- بعد از هر 5 سيكل، امدادگر دوم بايد مصدوم را بررسي كند و در صورت عدم مشاهده علائم برگشت، عمليات احيا را ادامه دهد.

شكل 7-3 انجام عمليات احيا توسط دو امدادگر

فراموش نكنيد
به منظور جلوگيري از خستگي و كاهش كيفيت احيا بهتر است امدادگران هر دو دقيقه (5 سيكل 30 به 2) جاي خود را عوض كنند.

AED  (دفيبريلاتور خارجي خودكار)

دستگاه شوك الكتريكي خارجي خودكار (AED) وسيله اي است كه در مكان هـاي شـلوغ و پرازدحـام مثـل متـرو يـا مراكـز تفريحي و ورزشي و يا جاهايي كه امكان وقوع ايست قلبي زياد است قرار داده مي شـود و در مـوارد ايسـت قلبـي شـاهد در بزرگسالان و حتي برخي انواع ايست قلبي در كودكان با منشا قلبي براي درمان اختلالات كشنده ريتم قلبي از جملـه لـرزش بطني مورد استفاده قرار مي گيرد. اين وسيله بوسيله الكترودهايي به بدن بيمار متصـل شـده و ضـمن راهنمـايي احيـاگران بـا دستورات صوتي ريتم قلبي بيمار را آناليز كرده و در صورت نياز شوك دادن و يا ندادن را به احياگر توصيه مـي كنـد. مطالعـات نشان مي دهد كه ميزان بقاء بيماران پس از بكارگيري اين وسيله به طور چشمگيري افزايش يافتـه اسـت. در مـوارد ايسـت قلبي شاهد بهتر است از همان ابتدا از اين وسيله در صورت وجود استفاده كرد. اما در موارد غير شـاهد ابتـدا بايسـتي عمليـات احياء براي 2 دقيقه صورت گيرد.

  • نحوه استفاده از AED (دفيبريلاتور خارجي خودكار) جعبه دستگاه را باز كرده آنرا روشن كنيد. دستورات صوتي دستگاه را اجرا كنيد. الكترودها را به بدن بيمار وصل كرده و از بيمار فاصله بگيريد پس از تحليل ريتم بر اساس راهنمايي و توصيه دستگاه يا شوك توصيه مي گردد كه در اين صورت بعد از اعمال شوك بلافاصله فشردن قفسه سينه را از سر بگيريد و يا شوك توصيه نشده و بايد عمليات احيا را ادامه دهيد.
  • از اين دستگاه در شرايط زير استفاده نكنيد:
  • الف) آب، برف يا يخ ذوب شده
  • ب) وان حمام، استخر يا جكوزي
  • ج) محلي كه گاز قابل انفجار در هواي آن وجود دارد.

CPR در كودكان (8-1 سال) و شيرخواران (زير يك سال)

در كودكان و شيرخواران، CPR مانند بالغين است با اين تفاوت كه فشار بر روي قفسه سينه بايد با شدت كمتري صورت بگيرد. بنابراين در برخورد با كودك يا شيرخواري كه در برابر تحريكات غير پاسخگو است و تنفس ندارد بلافاصله عمليات CPR را با نسبت 30 بار فشار قفسه سينه و 2 بار تنفس مصنوعي شروع كنيد.

شكل 8-3 احياي ريوي در كودكان

1- محل فشردن قفسه سينه در كودكان همانند بالغين نقطه مياني دونيپل (مركز قفسه سينه) ميباشد (شكل8-3) در صورتي كه در شيرخواران محل فشار ، يك انگشت زير نقطه مياني خطي است كه دو نوك سينه را به هم متصل مي كند. (شكل9-3)

2- براي فشار قفسه سينه دركودكان بالاتر ازيكسال تفاوتي بين استفاده ازتكنيك يك يا دو دست وجود ندارد و بسته به اندازه و جثه كودك و همينطور تشخيص احياگر از يكي از اين روش ها استفاده مي شود و در شيرخواران زير يك سال تكنيك فشار قفسه سينه به صورت 2 انگشتي توصيه مي شود.

3- ميزان فشردگي قفسه سينه در كودكان 5 سانتيمتر و در شيرخواران 4 سانتيمتر تعيين شده است و فشار قفسه سينه در كودكان و شيرخواران با سرعت حداقل 100 بار در دقيقه انجام مي شود.

4- براي انجام تنفس مصنوعي دركودكان از تنفس دهان به دهان و در شيرخواران از تنفس دهان به دهان و بيني استفاده مي شود.

5- CPR با نسبت 30 به 2 انجام ميشود.

شكل 9-3 احيا قلبي – ريوي در شيرخواران زير يكسال

نوع تنفستعداد فشار قفسه سینه در دقیقهتعداد تنفس در دقيقهنسبتتعداد تنفس در هر سيكلتعداد فشار قفسه سينه در هر سيكلCPR
دهان به دهان1008-1030 به 2230يك نفره
دهان به دهان1008-1030 به 2230دونفره
دهانبهدهان1008-1030 به 2230كودكان
دهان به دهان و بيني1008-1030 به 2230شيرخواران

 

 

جدول 1-3 مقايسه روشهاي مختلف CPR

نشانه هاي CPR موفقيت آميز

هنگام بررسي مصدوم در فواصل معيني از عملياتCPR، اگر متوجه شديد مصدوم آب دهانش را ميبلعد يا پلك ميزند يا به طور خود به خود تنفس مي كند يعني CPR مؤثر بوده است و نيازي به ادامه عمليات احيا نمي باشد و در اين صورت لازم است مصدوم را در وضعيت بهبود قرار دهيد. اگر نشانه هاي فوق مشاهده نشد عمليات احيا را

تا زماني ادامه دهيد كه:

1- شخص ماهر ديگري عهده دار اين كار شود.

2- تا زماني كه امدادگر توانايي داشته باشد.

3- پزشك مرگ او را تاييد كند.

خطاهاي شايع به هنگام CPR

گاه اشتباهات ناشي از بي تجربگي يا بي دقتي امدادگر كارآيي CPR را كاهش مي دهد. برخي از اين اشتباهات به قرار زير مي باشند:

1. ممكن است در هنگام تنفس مصنوعي، دهان امدادگر كاملاً دهان مصدوم را نپوشانده باشد كه در اين صورت قسمت اعظم هوا به جاي ورود به ريه هاي مصدوم وارد محيط اطراف خواهد شد.

2. ممكن است وضعيت سر و چانه مصدوم در طول انجام تنفس مصنوعي مورد غفلت قرار بگيرد و به علت متمايل شدن سر به جلو، مجاري هوايي بسته شوند كه در اين صورت قسمت اعظم هوا وارد مري و معده مصدوم خواهد شد.

3. ممكن است در هنگام تنفس مصنوعي، بيني مصدوم كاملاً بسته نشده باشد.

4. تنفس مصنوعي عميق و بيش از حد قوي به علت افزايش حجم ريه باعث كاهش برونده قلبي و كاهش خون رساني به بافت مغز و قلب شده و بسيار مضر ميباشد.

5. اگر CPR بيشتر از 5 ثانيه متوقف شود احتمال زنده ماندن مصدوم كاهش خواهد يافت.

6. اگر وضعيت قرارگيري دستها به هنگام كمپرس قلبي غلط باشد، علاوه بر آنكه خون در عروق جريان نمي يابد، احتمال آسيب به دنده ها و اعضاي داخلي بدن نيز وجود دارد.

عوارض تنفس مصنوعي و فشار قفسه سينه

تنفس مصنوعي و فشار قفسه سينه مي توانند عوارض زير را براي مصدوم ايجاد كنند:

1. ورود هوا به مري و معده باعث اتساع آن خواهد شد. اتساع معده به علت فشار روي ديافراگم، تنفس مصنوعي را با اشكال روبرو مي كند. همچنين اتساع معده ميتواند باعث تحريك استفراغ شود كه ورود استفراغ به مجاري هوايي ميتواند خفگي مصدوم را به دنبال داشته باشد.

  • به منظور جلوگيري از اتساع معده:

الف) از باز بودن راه هاي هوايي بيمار مطمئن شويد تا هوا به جاي ناي وارد مري و معده نشود.

ب) از تنفس مصنوعي سريع و طولاني خودداري كنيد. اگر با وجود رعايت نكات فوق، معده مصدوم متسع شد، باز به CPR ادامه دهيد ولي مراقب استفراغ كردن او باشيد و اگر استفراغ كرد، او را به سرعت به پهلو بخوابانيد يا سر مصدوم را در صورت عدم وجود آسيب گردني به يك سو بچرخانيد تا مواد استفراغي از دهانش خارج شود. پس از آن دهان و گلويش را تميز كنيد و CPR را ادامه دهيد.

2. اگر نحوة قرارگيري دست هاي امدادگر روي سينه مصدوم نادرست باشد نيروي كافي براي بيرون راندن خون از قلب فراهم نخواهد شد. اگر محل قرارگيري دست بالاتر از محل صحيح باشد مي تواند شكستگي ترقوه و جناغ را به دنبال داشته باشد. اگر محل قرارگيري دست پايين تر باشد ميتواند باعث پارگي كبد و خونريزي داخلي شود. قرار گرفتن دستها روي دنده مي تواند منجر به شكستگي يا دررفتگي آنها از محل اتصال به جناغ شود. شكستگي دنده هم به نوبه خود ميتواند به قلب و ريه آسيب برساند. شكستگي اين نواحي در ضمن CPR نزد افراد مسن كه استخوان هاي شكننده اي دارند، بيشتر ديده مي شود.

فراموش نكنيد
اگر با وجود انجام صحيح عملياتCPR شكستگي دنده يـا جنـاغ پـيش آمـد،CPR را ادامـه دهيـد. البتـه ميتوانيد اين كار را با نيروي كمتري انجام دهيد.

وضعيت بهبودي

مصدوم بيهوشي كه تنفس دارد را بايد در اين وضعيت قرار داد. در اين وضعيت ميتوان مطمئن بود كه : راه تنفس باز مي ماند، زبان نمي تواند به عقب گلو بيفتد، سر و گردن در وضعيت كشيده قرار مي گيرند به طوري كه هوا بدون برخورد با مانع به ريه ها ميرسد و آب دهان و يا ساير مايعات موجود در دهان بيمار از گوشه دهان بيرون ريخته و نمي توانند خطري براي مصدوم ايجاد كنند.

 

 

تكنيك:

1ـ در يك طرف مصدوم زانو بزنيد، دستي را كه طرف شما قرار دارد به حالتي قرار دهيد كه با بدنش زاويه 90 درجه بسازد.

2ـ دست ديگر مصدوم را به طرف مقابل آورده، به طوري كه كف دست او زير صورتش قرار گيرد.

3ـ زانوي پاي طرف مقابل را بلند كنيد. به آرامي زانو را به طرف خود كشيده و مصدوم را به طرف خودتان بچرخانيد. مطمئن شويد كه زانو با بدن زاويه 90 درجه ميسازد. 4ـ سر مصدوم را به عقب بكشيد و تنفس او را كنترل كنيد. (شكل 10-3)

شكل 10-3 نحوه قرار دادن مصدوم در وضعيت بهبود

  • پس از قراردادن مصدوم در وضعيت بهبود روي او يك پتو بكشيد و حتي الامكان زير او هم پتو بيندازيد.
  • اگر براي رسيدن آمبولانس معطل شديد ميزان تنفس، نبض و سطح هوشياري را هر 10 دقيقه چك كنيد و گزارشي از مشاهدات خود براي پزشك تهيه نماييد.

 

1- نبايد به مصدوم بيهوش از راه دهان چيزي بدهيد.

2- مصدوم بيهوش را نبايد تنها و بدون مراقب رها كنيد.

3- حتي در صورت به هوش آمدن مصدوم او را به مراكز درماني ارجاع دهيد.

فراموش نكنيد
در صورتيكه احتمال مي دهيد مصدوم از ناحيه ستون فقرات آسيب ديده، او را حركت ندهيد، مگر آنكه تنفس براي او به قدري مشكل گردد كه ناچار شويد او را عليرغم جراحت وارده در وضعيت بهبودي قرار دهيد.
در صورت بروز هر کدام از موارد ذکر شده در بالا می توانید با تماس با تلفن مرکز آمبولانس خصوصی تهران به شماره 55426641
از خدمات اورژانس و آمبولانس خصوصی تهران و کمک همکاران متخصص ما بهره مند شوید
مرکز آمبولانس خصوصی تهران در جهت ارائه خدمات به صورت 24 ساعت شبانه روز در خدمت هموطنان عزیز می باشد
منبع : کتاب «مبانی کمک‌های اولیه»نوشته دکتر امیر سالاری - مدرس اورژانس و مراقبت های ویژه
نوشته‌های پیشین
ویروس کرونا
نوشته‌ی بعدی
خونریزی، زخم و جراحت های خاص

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
شما برای ادامه باید با شرایط موافقت کنید

فهرست